Masz pełno metalowych przedmiotów w piwnicy i nie wiesz, co z nimi zrobić? Najłatwiej wyrzucić je na śmietnik przed domem, ale czy to jest legalne? Niewłaściwe pozbycie się odpadów metalowych może wiązać się z karą grzywny oraz negatywnie wpłynąć na środowisko. Warto dowiedzieć się, czym są odpady metalowe, jakie są ich rodzaje i gdzie można je legalnie oraz bezpiecznie oddać do recyklingu.
Definicja i podział odpadów metalowych
Wszelkie odpady metalowe, które nie nadają się do ponownego użycia i należy poddać recyklingowi, określamy jako złom. Przykładowo, po wymianie ogrzewania w mieszkaniu pozostają nieprzydatne już grzejniki. Po modernizacji instalacji elektrycznej w domu leży sterta miedzianych kabli. Zakup nowych felg do samochodu rodzi pytanie, co zrobić ze starymi. Nie powiodła się próba sprzedaży starej, żeliwnej maszyny do szycia typu Singer, a ty mimo sentymentu chcesz się jej pozbyć. Czasami nawet nie zdajemy sobie sprawy, jak wiele metalowych przedmiotów nas otacza.
Odpady metalowe dzielą się ze względu na rodzaj materiału i jego właściwości fizyczne. Każda kategoria wymaga innego podejścia przy zbiorze, transporcie i przetwarzaniu. Podstawowy podział obejmuje trzy główne grupy surowców:
- stalowy (metale żelazne) – używany w karoserii samochodu, zbrojeniach budowlanych i narzędziach typu młotek czy klucze; charakteryzuje się magnetycznością i podatnością na korozję
- żeliwny (metale żelazne) – znajdujący się głównie w maszynach przemysłowych i elementach infrastruktury, takich jak żeliwne rury, włazy, studzienki; odznacza się wyższą zawartością węgla niż stal
- metale kolorowe (metale nieżelazne) – aluminium (puszki, felgi, ramy okienne), mosiądz (armatura sanitarna, zawory) czy miedź (przewody elektryczne, rury instalacyjne); cechuje je brak magnetyczności i wyższa wartość handlowa
Miejsca przyjmujące odpady metalowe
Odpadów metalowych nie można wyrzucać do zwykłych pojemników na śmieci przy blokach, chyba że jest to przedmiot o małych gabarytach, jak puszka po napojach. A gdzie oddać większe przedmioty? Przyjrzyjmy się dostępnym opcjom i zasadom postępowania w każdej z nich.
Skupy metali
Alternatywą są skupy metali, gdzie za oddane odpady można otrzymać pieniądze. Wykwalifikowany pracownik posegreguje dostarczone materiały, oceni ich jakość, zważy i wyceni. Firmy mogą skorzystać ze skupów oferujących transport i odbiór odpadów bezpośrednio z posesji. Skupy metali są zobligowane przepisami do rejestrowania danych klientów, co przeciwdziała kradzieżom surowców. Przed wizytą warto samodzielnie posegregować materiały według rodzaju – dzięki temu proces wyceny przebiegnie sprawniej, a rozliczenie będzie przejrzyste.
Punkty Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (PSZOK)
Punkty Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (PSZOK) znajdują się w każdej gminie. Przyjmują odpady metalowe od mieszkańców, jednak tylko w ilości typowej dla gospodarstw domowych. Radzimy, aby wcześniej sprawdzić regulamin takiego punktu, gdyż zależnie od gminy może on kierować się różnymi zasadami. Przy oddawaniu odpadów w PSZOK należy wykazać, że płaci się za gospodarowanie odpadami w danej gminie. Można w tym celu przedstawić ostatni rachunek za śmieci lub fakturę za media. PSZOK nie pobiera opłaty za przyjęcie odpadów, ale też nie zapłaci nam za ich przywóz. Niektóre punkty prowadzą również akcje edukacyjne i pokazują mieszkańcom, jak prawidłowo segregować odpady w gospodarstwach domowych.
Firmy zajmujące się recyklingiem i utylizacją odpadów
Trzecią opcją, choć mniej znaną, jest oddanie surowców wtórnych do firm zajmujących się recyklingiem i utylizacją odpadów. Są to przedsiębiorstwa, które przede wszystkim współpracują z dużymi zakładami produkcyjnymi i przemysłem. Najczęściej obsługują firmy, rzadko osoby prywatne, organizując transport i odbiór odpadów od klienta. Także muszą stosować się do odpowiednich norm środowiskowych. Zajmują się odzyskiwaniem surowców i przekształcaniem ich w nowe produkty (recykling) lub bezpiecznym niszczeniem odpadów (utylizacja). Wybierając takiego partnera, przedsiębiorcy otrzymują certyfikaty potwierdzające prawidłową utylizację, co ma znaczenie przy audytach ekologicznych.
Korzyści wynikające z oddawania odpadów metalowych
Odpady metalowe dostarczone np. do punktu skupu trafiają następnie do hut, odlewni czy innych zakładów, które przerabiają je na nowe produkty. W ten sposób wspieramy ochronę środowiska. Segregacja odpadów metalowych przynosi korzyści również w życiu codziennym. Uporządkowana piwnica czy szopa na ogrodzie bez niepotrzebnych surowców wtórnych staje się bardziej funkcjonalna. Dodatkowo recykling metali zużywa znacznie mniej energii niż wydobycie i przetwarzanie rud pierwotnych – w przypadku aluminium oszczędność energii sięga 95%.
W przypadku skupów metali dodatkowym atutem jest możliwość uzyskania pieniędzy za oddane odpady. Dla niektórych jest to nawet sposób na życie. Ceny zależą od surowca, lokalizacji i warunków rynkowych. Najtańszym metalem jest stal – za cienką stal otrzymamy około 0,70 zł/kg. Najwięcej zarobimy, oddając na skup przedmioty miedziane – za zwykłą miedź można dostać od około 29,90 zł/kg. Aktualne notowania warto sprawdzać regularnie, ponieważ ceny surowców wtórnych podlegają wahaniom związanym z sytuacją na giełdach światowych.
Oddawanie odpadów metalowych to nie tylko sposób na porządek w piwnicy, ale też realny wkład w ochronę środowiska – i często dodatkowy zastrzyk gotówki. Warto wiedzieć, gdzie i jak legalnie pozbywać się metalowych surowców wtórnych. Jeśli uważasz, że ten poradnik może pomóc innym – udostępnij go dalej!